Zbignjev Herbert: “Kralj mrava”

Naslovnica_Zbignjev Herbert Kralj mravaO bogovima koji su pali u nemilost i zaborav

Zbignjev Herbert, jedan od najvećih svetskih pesnika XX veka, pisac je neprevaziđenih knjiga esejističke proze o Grčkoj, Holandiji i Veneciji. “Kralj mrava”, knjiga objavljena u izdanju Arhipelaga u izvrsnom prevodu Biserke Rajčić, jedina je Herbertova knjiga proze.

Knjiga priča “Kralj mrava” donosi Herbertove priče o manje poznatim bogovima grčke i rimske mitologije. Zanimljive i duhovito napisane, Herbertove priče zanosno i lucidno istražuju i pripovedaju o palim bogovima i bogovima pomračene slave, o božanstvima koja su potisnuta i zanemerana ili su pala u nemilost moćnijih bogova, pa su i zbog toga i cenzurisana u kulturno-istorijskom pamćenju.

Junaci Herbertovih priča, koje je književna kritika već nazvala najličnijim delom ovog pisca, jesu Antaj, Triptolem, Tersit, Kleomed, Narcis, Endimion, Sekuritas, Atlant, Prometej, Arahna, Hekaba, Fija i mnoga druga božanstva koja najčešće nisu u prvom planu istraživanja antičke mitologije.

Herbert je svoju knjigu priča “Kralj mrava”, na kojoj je radio više od dvadeset godina, označio kao „privatnu mitologiju“. Herbertove jedinstvene priče otkrivaju jedan uzbudljiv mitološki svet u kome postoje mnogo tako ljudskih i sasvim aktuelnih stvari: od zamračenja, potiskivanja i cenzure do ljubomore, pohlepe, osvete i obesti.

Ali koliko pripovedaju o odbačenim i svrgnutim bogovima, Herbertove priče govore i o ljudima koji su u te bogove verovali, pa su ih potom sa istom strašću i odbacivali. U tome se otkriva duboka modernost i aktuelnost Herbertovih priča o antičkoj mitologiji. Pripovedajući o bogovima koji su pali u nemilost i zaborav, Herbert pripoveda o modernim božanstvima političke mitologije koja su sticala armije pristalice, da bi ubrzo izgubili moć, slavu i poznatost.

Zbignjev Herbert (1924–1998) jedan je od najvećih poljskih i evropskih pesnika XX veka. Pored poezije, Herbert je pisao i esejistiku, drame i kratku prozu. Poezija i eseji Zbignjeva Herberta prevedeni su na sve veće svetske jezike. Vrhunac Herbertove poezije predstavlja knjiga “Gospodin Kogito”: pesme na tu temu Herbert je pisao tokom čitave svoje pesničke karijere. U izdanju Arhipelaga objavljena je knjiga izabranih pesama Zbignjeva Herberta “Gospodin Kogito” u kojoj se nalaze sve pesme posvećene opsesivnoj temi ovog pesnika iz koje je nastao jedan od najvažnijih književnih likova XX veka.

Share