IK Dereta objavila je nedavno knjigu Mariz Konde Ja, Tituba, crna veštica iz Salema u prevodu sa francuskog Novaka Golubovića.
Ja, Tituba, crna veštica iz Salema iz istorijskog zaborava vraća Titubu, jedinu crnu ženu optuženu za veštičarenje tokom suđenja u Salemu 1692–1693. godine.
Rođena na Barbadosu kao kći silovane robinje, rano ostavši siroče, Tituba odrasta pod brigom stare Man Jaje, koja je uvodi u tajne lečenja i magije. Ljubavna i životna iskušenja vode je od karipskog ropstva do puritanske Amerike, gde se suočava s lažima, strahom i histerijom zajednice.
Naracijom koja spaja istoriju i fikciju, Mariz Konde oživljava Titubu snažnim, ironičnim i modernim glasom, istražujući rasizam, seksizam, moć i društvenu nepravdu. Ova fiktivna autobiografija u duhu Nejtanijela Hortona i Toni Morison pretvara marginalizovani glas u simbol ženske i kolonijalne otpornosti i donosi nezaboravnu priču o preživljavanju i otporu.
Konde razotkriva istorijske i kulturne nepravde, povezujući lične tragedije sa širim nasleđem raseljavanja i ropstva, kao i postkolonijalnim pitanjima roda, moći i kulture. Roman ruši granice između istorije i fikcije, otvarajući prostor za reinterpretaciju procesa iz Salema i potvrđujući sposobnost priče da vrati dostojanstvo onima koje je istorija ućutkala.
Dobitnik Grand prix littéraire de la Femme, 1986, roman Ja, Tituba… delo je koje svetli kao himna otpornosti i oslobođenju tela i duha, pesma izlečenja i snage koja inspiriše. Ova priča ostaje kao tih ali postojan trag – kao svedočanstvo sećanja i istrajnosti i podsećanje na potrebu da se zaboravljeni glasovi ponovo čuju.
Mariz Konde (1934–2024) bila je francusko-karipska književnica, poznata po romanima koji istražuju kolonijalnu eksploataciju i raseljavanje, identitet, rasu i rod.
Konde je rođena na Gvadalupeu, kao najmlađe od osmoro dece u porodici obrazovanih roditelja. Studirala je engleski jezik na Univerzitetu Nova Sorbona – Pariz III. Tokom 60-ih godina predavala je francuski u Gvineji, Gani i Senegalu, i ta iskustva oblikovala su njen pogled na kulturu, identitet i postkolonijalizam, kao i njen književni i aktivistički rad. Godine 1973. vratila se u Pariz, gde je predavala frankofonu književnost na univerzitetima Pariz VII, X i III. Gostovala je na univerzitetima širom sveta, uključujući i Univerzitet Kolumbija, gde je osnovala Centar za francuske i frankofone studije.
Konde je počela da piše relativno kasno, u četrdesetim godinama života, ali je ubrzo postala globalno priznata autorka. Tokom karijere objavila je dvadesetak romana, među kojima se izdvajaju Heremakhonon (1976), Ségou (1984), Ja, Tituba (1986, Dereta, 2026). Poslednji roman, L’Évangile du nouveau monde, objavljen je 2021. godine.
Među brojnim odlikovanjima posebno se ističu Grand Prix Littéraire de la Femme (1986), Le Prix de l’Académie Française (1988), Prix Carbet de la Caraïbe (1997) i Legija časti (2004). Godine 2018. dobila je Alternativnu Nobelovu nagradu za književnost, koju je prvi put dodelila Nova akademija u Švedskoj, nakon odlaganja tradicionalne Nobelove nagrade. Žiri je istakao njen jasan jezik i snažnu pripovedačku moć u prikazu posledica kolonijalizma, ne zanemarujući magiju, snove i užase ljudske stvarnosti.
Poslednje godine života provela je u Provansi, do smrti u 90. godini.
