IZLOŽBA: Ruska avangarda u Beogradu

crteži-El-Lisicki-Konstrukcija-1922
El Lisicki, Konstrukcija, 1922.

Povodom obeležavanja stogodišnjice nastanka Crnog kvadrata, remek dela vodećeg umetnika ruske avangarde, Kazimira Maljeviča, koje predstavlja svojevrsnu revoluciju u umetnosti, u Muzeju istorije Jugoslavije (objekat Stari muzej) od 24. decembra 2015.  otvorena je izložba Ruska avangarda u Beogradu. Autorke izložbe su kustoskinje, Ana Pahomova i Faina Balahovska. Na izložbi će biti predstavljena umetnička dela čuvenih autora iz pet ustanova: Ruskog državnog arhiva književnosti i umetnosti, Rostovsko-jaroslavskog državnog muzeja arhitekture i umetnosti, Regionalnog muzeja umetnosti oblasti Ivanovo, Muzeja umetnosti Jaroslavske oblasti i Državnog istorijsko-arhitektonskog, umetničkog  i pejzažnog muzeja Caricino.

Postavku će upotpuniti i jedanaest dela iz kolekcije Narodnog muzeja u Beogradu, a izložba će trajati do 28. februara 2016. godine.

Izložba će obuhvatiti 117 radova poznatih umetnika: slike, crteže, ilustracije za knjige, skice kostima za pozorište i film, porcelan sa propagandnim porukama i idejne nacrte arhitektonskih zdanja. Među najznačajnijim delima su grafike i slike Vasilija Kandinskog, Aleksandra Rodčenka, Ivana Kljuna, Aleksandra Arhipenka, Aleksandra Vesnina i Ljubov Popove, kao i dela primenjene umetnosti Kazimira Maljeviča.

Izbor dela čini pregled ruske avangarde koja ne predstavlja jedinstveni umetnički pravac, već široki okvir za umetničke, literarne i pozorišne eksperimente, tokom prve trećine 20. veka. Taj radikalni umetnički pokret širih razmera, koji je u jednom trenutku slavljen, u drugom potpuno osporen i zabranjen, danas je ponovo prihvaćen. Ruska avangarda u Beogradu odslikava jedinstveni fenomen, nastao kada se oformila grupa umetnika koja je u umetnosti videla zamenu za religiju i put ka promeni društva. Uvođenje geometrizacije u likovni izraz umesto figuralnosti, predstavljalo je odraz modernizacije pretežno agrarnog ruskog društva i snažnu veru u radničku revoluciju, progres i industrijalizaciju. Na izložbi će biti predstavljeni radovi oko pedeset umetnika koji obuhvataju skoro sve pravce ruske avangarde: futurizam,suprematizam, konstruktivizam i funkcionalizam.

Vrhunac uspona avangarde se poklapa sa razvojem bioskopa, pa će izložba obuhvatiti i skice kostima i scenografije za film Aelita: kraljica Marsa, Aleksandre Ekster i prikazati grafičke ilustracije kostima i scenografije za predstave slavnog režisera, Sergeja Ejzenštajna, koji je najviše doprineo razvoju filmske montaže u svetskoj kinematografiji.

Jedan od pravaca koji je proistekao iz avangarde u poeziji je i futurizam. Deo postavke sa grafičkim radovima će uključiti ilustracije za knjige „oca ruskog futurizma“, umetnika Davida Burljuka, kao i radove Natalije Gončarove, Olge Rozanove, Velimira Hlebnikova i Alekseja Kručena.

Neizostavno ime ruske avangarde svakako je i El Lisicki koji će na beogradskoj izložbi biti predstavljen ne samo radovima iz oblasti arhitekture, od kojih je najpoznatija utopijska ideja horizontalnih solitera, već i sa četiri grafike iz Narodnog muzeja u Beogradu.

O DELIMA IZ NARODNOG MUZEJA

Postavka izložbe upotpunjena je sa jedanaest dela iz kolekcija Narodnog muzeja u Beogradu. Radovi Arhipenka, Kandinskog, Lisickog i Kozinceve-Erenburg su deo umetničke ostavštine Ljubomira Micića, koja se čuva u Narodnom muzeju u Beogradu. Dela su bila sastavni deo Prve Zenitove međunarodne izložbe nove umetnosti koju je osnivač tog časopisa i osobenog avangardnog pokreta, Ljubomir Micić organizovao 1924. godine u Beogradu. Uključivanje radova ruskih umetnika iz Narodnog muzeja, predstavnika avangardnih pokreta, u aktuelnu izložbu Ruska avangarda u Beogradu biće podsećanje na istorijske trenutke kada su se u Beogradu odvijali događaji značajni za evropsku istoriju avangarde. Pored pomenute izložbe iz 1924, upravo zahvaljujući Zenitu i dvobroju časopisa iz 1922, poznatom i kao Ruska sveska, a koji su uredili upravo Ilja Erenburg i El Lisicki, prvi put su na ovim prostorima predstavljeni akteri i ideje ruske avangarde.

Izložba “Ruska avangarda u Beogradu” biće otvorena do 28. februara 2016. godine, a obuhvata predavanja i stručna vođenja subotom od 13 časova, kao i avangardne večeri sredom od 18 časova (performansi, predstave, koncerti i projekcije filmova).

Izvor: Muzej istorije Jugoslavije

Share